هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس چگونه انجام می شود و چه زمانی لازم است؟

هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس در سیستم هایی که از کویل آب گرم متصل به پکیج یا موتورخانه استفاده می کنند، به معنای خارج کردن هوای محبوس از مدار گردش آب است. این کار به جریان یکنواخت آب گرم، انتقال مناسب حرارت و کاهش صداهای ناشی از تجمع هوا در لوله ها کمک می کند. هواگیری معمولا پس از نصب اولیه کویل، تخلیه و پر کردن دوباره مدار یا مشاهده نشانه های اختلال در گرمایش ضرورت پیدا می کند.

نکته مهم این است که تمام مدل های داکت اسپلیت جی پلاس لزوما به کویل آب گرم مجهز نیستند. همچنین هواگیری مدار آب گرم با وکیوم کردن لوله های مبرد تفاوت دارد. اگر دستگاه صرفا از سیکل تبرید برای سرمایش و گرمایش استفاده کند، هواگیری به شیوه رادیاتور یا کویل آب گرم برای آن کاربرد ندارد. در ادامه، روش اصولی بررسی و هواگیری کویل، نشانه های نیاز به سرویس و تفاوت این عملیات با وکیوم سیستم توضیح داده می شود.

منظور از هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس چیست؟

در برخی سیستم های داکت اسپلیت، گرمایش ساختمان از طریق کویل آب گرم تامین می شود. آب گرم تولیدشده توسط پکیج یا موتورخانه درون لوله ها و کویل جریان پیدا می کند و فن یونیت داخلی، هوای عبوری از سطح کویل را به کانال های ساختمان منتقل می کند.
اگر هوا در بخش هایی از این مدار جمع شود، ممکن است گردش آب دچار اختلال شود. در چنین شرایطی، بخشی از سطح کویل به اندازه کافی گرم نمی شود و انتقال حرارت کاهش پیدا می کند. تجمع هوا همچنین می تواند باعث ایجاد صدای غیرعادی در مسیر لوله کشی شود.

هواگیری به معنای خروج کنترل شده این هوای محبوس از نقاط مخصوص هواگیری است. وجود هوا در کویل های آبی می تواند انتقال حرارت را کاهش دهد و در سیستم لوله کشی صدا یا لرزش ایجاد کند.

تفاوت هواگیری کویل آب گرم با وکیوم مدار مبرد

در داکت اسپلیت دو مدار متفاوت ممکن است وجود داشته باشد. مدار مبرد وظیفه انتقال حرارت در سیکل تبرید را بر عهده دارد و مدار آب گرم، در صورت نصب کویل آبی، برای تامین گرمایش استفاده می شود.

این دو عملیات نباید به جای یکدیگر انجام شوند. در مدار مبرد، تخلیه هوا با رها کردن گاز مبرد روش صحیحی نیست و عملیات وکیوم باید با تجهیزات مخصوص انجام شود.

چه زمانی هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس لازم است؟

هواگیری کویل آب گرم یک عملیات وابسته به وضعیت سیستم است و نباید بدون بررسی، به عنوان سرویس دوره ای اجباری برای تمام دستگاه ها در نظر گرفته شود. در یک مدار بسته و سالم که فشار و گردش آب پایدار است، ممکن است مدت زیادی نیازی به هواگیری مجدد وجود نداشته باشد.

مهم ترین شرایطی که بررسی وجود هوا را ضروری می کنند عبارت اند از:

• پس از نصب اولیه کویل آب گرم: هنگام پر کردن مدار برای نخستین بار، احتمال باقی ماندن هوا در لوله ها و کویل وجود دارد.
• بعد از تخلیه یا تعمیر لوله کشی: تعویض شیر، تعمیر کویل یا تخلیه آب می تواند باعث ورود هوا شود.
• هنگام راه اندازی گرمایش در فصل سرد: اگر مدار قبلا تخلیه شده یا نشانه های تجمع هوا وجود داشته باشد، بررسی آن لازم است.
• هنگام کاهش غیرعادی گرمایش: در صورتی که پکیج یا موتورخانه به درستی کار می کند اما کویل گرمای کافی تولید نمی کند، وجود هوا یکی از احتمال ها است.
• هنگام شنیدن صدای شرشر یا قل قل آب: این صداها ممکن است ناشی از تجمع هوا باشند، هرچند عوامل دیگری نیز باید بررسی شوند.

اگر نیاز به هواگیری به صورت مکرر تکرار شود، صرفا خارج کردن هوا کافی نیست. در این وضعیت باید احتمال نشتی آب، افت فشار مدار، ایراد منبع انبساط، مشکل هواگیر اتوماتیک یا ورود مداوم هوا به مدار نیز بررسی شود.

نشانه های وجود هوا در کویل آب گرم جی پلاس

یکی از مشکلات تشخیص هواگرفتگی این است که علائم آن با بعضی ایرادهای دیگر سیستم گرمایش شباهت دارد. برای مثال، کاهش گرمای خروجی ممکن است ناشی از هوای محبوس باشد، اما گرفتگی صافی، عملکرد نامناسب پمپ گردش آب یا بسته بودن شیر نیز می تواند نتیجه مشابهی ایجاد کند.

آیا خروج هوای سرد از دریچه همیشه نشانه هواگرفتگی است؟

خیر. سرد بودن هوای خروجی به تنهایی برای تشخیص هواگرفتگی کافی نیست. ممکن است فن یونیت داخلی روشن باشد اما آب گرم به کویل نرسد. همچنین اختلال در فرمان ترموستات، خاموش بودن منبع گرمایش یا مناسب نبودن دمای آب می تواند باعث این مشکل شود.
اگر تنظیمات عملکرد دستگاه با نوع سیستم گرمایش هماهنگ نباشد، حتی یک کویل سالم نیز ممکن است گرمایش مورد انتظار را فراهم نکند. برای بررسی این موضوع، مطالعه مقاله ترموستات، ریموت و تنظیمات داکت اسپلیت جی پلاس می تواند به شناخت نقش حالت عملکرد، دمای تنظیم شده و فرمان فن کمک کند.

هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس چگونه انجام می شود؟

در سیستم های مجهز به کویل آب گرم، هواگیری معمولا از طریق شیر مخصوص هواگیری روی کویل یا نقطه مناسب مدار انجام می شود. محل شیر، ترتیب باز کردن تجهیزات و شرایط فشار به طراحی لوله کشی و نوع منبع گرمایش وابسته است. مراحل زیر، روند عمومی کار توسط سرویسکار را توضیح می دهند و جایگزین دستورالعمل مدل مشخص یا بررسی حضوری سیستم نیستند.

مرحله اول: خاموش کردن و ایمن سازی سیستم

پیش از شروع، سرویسکار باید عملکرد دستگاه و منبع گرمایش را متوقف کند و برای کاهش خطر سوختگی، صبر کند تا دمای آب و اتصالات به محدوده ایمن برسد. در صورت نیاز به دسترسی به داخل یونیت یا قطعات برقی، برق مربوط به دستگاه باید به شکل ایمن قطع شود. همچنین محل دسترسی به کویل و امکان جمع آوری آب خروجی بررسی می شود.

مرحله دوم: بررسی فشار مدار و شیرهای ورودی و خروجی

در این مرحله وضعیت فشار سیستم، شیرهای رفت و برگشت کویل و مسیر گردش آب بررسی می شود. اگر فشار مدار کمتر از مقدار مجاز باشد، ابتدا باید علت افت فشار مشخص شود. فشار مناسب را نباید برای همه پکیج ها و موتورخانه ها یکسان فرض کرد. ارتفاع ساختمان، طراحی مدار، نوع منبع انبساط و دستورالعمل سازنده در تعیین فشار مناسب نقش دارند.

مرحله سوم: شناسایی شیر هواگیری کویل

شیر هواگیری معمولا در نقطه ای قرار می گیرد که امکان خروج هوای جمع شده در مدار وجود داشته باشد. موقعیت دقیق آن به نوع کویل، نحوه نصب و طراحی لوله کشی بستگی دارد. سرویسکار باید پیش از باز کردن شیر مطمئن شود که قطعه مورد نظر، شیر هواگیری مدار آب است و نه شیر سرویس مبرد، شیر تخلیه یا اتصال دیگری از دستگاه.

مرحله چهارم: خروج کنترل شده هوای محبوس

پس از ایمن سازی و آماده سازی مدار، سرویسکار شیر هواگیری را به اندازه لازم باز می کند تا هوای محبوس خارج شود. با خروج هوا ممکن است صدای عبور حباب شنیده شود. وقتی جریان آب بدون خروج حباب های محسوس برقرار شد، شیر مطابق طراحی آن بسته می شود. در این مرحله باید مراقب دمای آب، فشار مدار و احتمال پاشش آب روی تجهیزات برقی بود.

باز گذاشتن شیر برای مدت طولانی یا باز کردن کامل یک اتصال، روش مناسبی برای هواگیری نیست.

مرحله پنجم: کنترل دوباره فشار و نشتی

پس از هواگیری، فشار مدار دوباره بررسی می شود. اگر فشار کاهش یافته باشد، جبران آب فقط مطابق دستورالعمل منبع گرمایش و پس از بررسی علت افت فشار انجام می شود. همچنین اطراف شیر هواگیری، اتصالات رزوه ای و مسیر لوله کشی از نظر نشتی کنترل می شود. نشتی جزئی نیز می تواند در طول زمان باعث افت فشار و ایجاد مشکلات جدید شود.

مرحله ششم: آزمایش عملکرد گرمایش

در پایان، سیستم با تنظیمات مناسب راه اندازی می شود و سرویسکار دمای آب ورودی و خروجی، گرم شدن کویل، صدای گردش آب و دمای هوای خروجی را بررسی می کند. اگر گرمایش همچنان ضعیف باشد، نباید هواگیری را بدون دلیل تکرار کرد. در چنین شرایطی بررسی پمپ، صافی، شیر کنترل، دبی آب و تنظیمات دستگاه اولویت دارد.

آیا می توان هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس را در خانه انجام داد؟

بررسی اولیه بعضی نشانه ها، مانند مشاهده فشار پکیج از روی نمایشگر، شنیدن صدای غیرعادی یا کنترل تنظیمات ترموستات، معمولا بدون دستکاری قطعات امکان پذیر است. اما انجام هواگیری واقعی به میزان دسترسی، دمای آب، نوع شیر و شرایط نصب بستگی دارد. از آنجا که کویل داکت اسپلیت ممکن است در سقف کاذب یا نزدیک تجهیزات برقی قرار داشته باشد، باز کردن شیرهای ناشناخته یا اتصالات تحت فشار خطرناک است.

به ویژه در ساختمان هایی که کویل به موتورخانه مرکزی متصل است، عملیات باید با هماهنگی مسئول تاسیسات انجام شود. دستکاری نادرست شیرها ممکن است روی تعادل هیدرولیکی و عملکرد سایر بخش های سیستم تاثیر بگذارد.

چرا پس از هواگیری، داکت اسپلیت جی پلاس هنوز گرم نمی کند؟

اگر هواگیری به درستی انجام شده اما گرمایش بهبود پیدا نکرده است، لازم است مسیر عیب یابی از بررسی وجود هوا فراتر برود.

اختلال در گردش آب گرم

خرابی یا تنظیم نادرست پمپ سیرکولاسیون، بسته بودن شیر، گرفتگی صافی یا وجود مانع در لوله ها می تواند دبی آب عبوری از کویل را کاهش دهد. این مشکلات گاهی همان نشانه های هواگرفتگی را ایجاد می کنند.

مناسب نبودن دمای آب ورودی

حتی اگر آب بدون مشکل در مدار جریان داشته باشد، پایین بودن دمای آن ممکن است باعث کاهش گرمایش شود. در این وضعیت باید عملکرد منبع حرارتی و کنترل های مربوط به آن بررسی شود.

گرفتگی سطح کویل یا ضعف جریان هوا

جمع شدن گردوغبار روی فیلترها و سطح کویل می تواند انتقال گرما به جریان هوا را محدود کند. این مشکل ارتباط مستقیمی با وجود هوا در مدار آب ندارد و نیازمند بررسی مسیر هوا و شرایط نگهداری یونیت داخلی است.

خطا در فرمان کنترل و ترموستات

اگر دستگاه در حالت مناسب کار نکند یا فن و شیر کنترل آب گرم فرمان صحیح دریافت نکنند، ممکن است کویل با وجود سلامت مکانیکی نتواند گرمایش مطلوبی ایجاد کند. گاهی مشکل از ابتدا به نوع سیستم گرمایش و نحوه انتخاب یا نصب تجهیزات مربوط می شود. تفاوت ساختار گرمایش کمپرسوری و گرمایش با کویل آبی را نیز باید از بحث داکت اسپلیت جی پلاس اینورتر بهتر است یا معمولی؟ جدا دانست. اینورتر بودن به نحوه کنترل کمپرسور مربوط است و به تنهایی مشخص نمی کند که مدار آب گرم به هواگیری نیاز دارد یا خیر.

آیا هواگیری به مدل و نوع نصب داکت اسپلیت جی پلاس بستگی دارد؟

بله. پیش از تصمیم گیری درباره هواگیری باید مشخص شود که دستگاه از چه روشی برای تامین گرمایش استفاده می کند و آیا کویل آب گرم جداگانه در سیستم نصب شده است یا خیر. در سیستم های دارای کویل آب گرم، نوع کویل و لوله کشی، موقعیت شیر هواگیری، ارتفاع محل نصب و نحوه اتصال به پکیج یا موتورخانه بر شیوه سرویس تاثیر می گذارند. برای مثال، کویلی که در فضای سقف کاذب نصب شده و دسترسی مناسبی ندارد، ممکن است از نظر هواگیری و سرویس با نمونه ای که شیرهای آن در محل قابل دسترس قرار گرفته اند، متفاوت باشد.

بررسی ابعاد داکت اسپلیت جی پلاس و فضای لازم برای یونیت داخلی نیز از این نظر اهمیت دارد که هنگام طراحی محل نصب باید علاوه بر ابعاد دستگاه، فضای کافی برای بازدید فیلتر، کویل و اتصالات در نظر گرفته شود.

آیا همه داکت اسپلیت های جی پلاس شیر هواگیری دارند؟

خیر. شیر هواگیری مربوط به مدار آبی است و وجود آن در تمام دستگاه ها الزامی نیست. در سیستم هایی که فقط از سیکل تبرید استفاده می کنند، شیر هواگیری مشابه سیستم گرمایش آبی وجود ندارد. اگر کویل آب گرم به صورت جداگانه نصب شده باشد، ممکن است شیر هواگیری روی خود کویل یا در بخش مناسبی از لوله کشی قرار گرفته باشد. برای شناسایی دقیق، باید نقشه نصب و مشخصات تجهیزات بررسی شود.

تفاوت هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس با سایر برندها

اصول هواگیری کویل آب گرم به برند یونیت داخلی محدود نیست. در سیستم هایی که کویل آبی، منبع آب گرم و لوله کشی مشابه دارند، هدف اصلی هواگیری یکسان است و باید هوای محبوس از مدار خارج شود. با این حال، نوع نصب کویل، محل شیرها، روش دسترسی و طراحی کنترل گرمایش ممکن است بین دستگاه ها متفاوت باشد. برای مثال، هنگام بررسی داکت اسپلیت زانتی نیز باید ابتدا مشخص شود که گرمایش از طریق کویل آب گرم انجام می شود یا سیکل تبرید. در مدل های دارای کویل آبی، شرایط لوله کشی و تجهیزات جانبی تعیین کننده شیوه هواگیری هستند.

همین موضوع درباره انواع داکت اسپلیت جنرال گلد نیز صدق می کند. صرف نام برند یا ظرفیت دستگاه برای تعیین روش هواگیری کافی نیست و باید مشخصات مدل و تجهیزات نصب شده بررسی شوند. بنابراین، هنگام مقایسه برندها بهتر است به جای فرض یکسان بودن تمام مدل ها، نقشه گرمایش، دسترسی به کویل، وجود شیر هواگیری و شرایط سرویس دوره ای را ملاک قرار داد.

چه اقداماتی از هواگرفتگی مجدد داکت اسپلیت جلوگیری می کنند؟

خروج هوا از مدار تنها یکی از مراحل حفظ عملکرد صحیح سیستم گرمایش است. اگر علت ورود هوا برطرف نشود، مشکل ممکن است دوباره ظاهر شود.

برای کاهش احتمال تکرار هواگرفتگی، اقدامات زیر اهمیت دارند:

• کنترل نشتی مدار: اتصالات کویل، شیرها و لوله کشی باید از نظر خروج آب و افت فشار بررسی شوند.
• بررسی عملکرد منبع انبساط: خرابی یا تنظیم نامناسب آن می تواند باعث نوسان فشار مدار شود.
• کنترل تجهیزات هواگیری: هواگیرهای دستی یا اتوماتیک باید متناسب با طراحی سیستم سالم و قابل استفاده باشند.
• پر کردن اصولی مدار پس از تعمیر: پس از تخلیه آب، مدار باید با رعایت دستورالعمل تجهیزات پر و هواگیری شود.
• بررسی پمپ گردش آب: گردش نامناسب آب و شرایط نامطلوب فشار می توانند عملکرد کویل را مختل کنند.
• بازدید پیش از شروع فصل گرمایش: وضعیت فشار، اتصالات، شیرها و عملکرد گرمایش بهتر است پیش از استفاده مداوم بررسی شود.

در سیستم سالم، نیاز به هواگیری مداوم طبیعی نیست. اگر هوا به طور مرتب وارد مدار می شود، بررسی علت اصلی اهمیت بیشتری از تکرار هواگیری دارد.

چه زمانی باید برای هواگیری از سرویسکار کمک گرفت؟

اگر کویل داخل سقف کاذب قرار دارد، شیر هواگیری قابل شناسایی نیست یا دسترسی به آن نیازمند باز کردن قطعات دستگاه است، بهتر است سرویس توسط فرد متخصص انجام شود. همچنین مشاهده نشتی آب، کاهش مکرر فشار، شنیدن صدای غیرعادی از پمپ یا گرم نشدن کویل با وجود فعال بودن منبع گرمایش، نشانه هایی هستند که بررسی تخصصی را ضروری می کنند.

در ساختمان های دارای موتورخانه مرکزی، سرویسکار باید با شرایط فشار و گردش آب کل مجموعه آشنا باشد. هواگیری بدون هماهنگی ممکن است باعث اختلال در عملکرد سایر تجهیزات متصل به مدار شود. اگر مشکل مربوط به مدار مبرد باشد، انجام هواگیری کویل آب گرم هیچ کمکی به رفع آن نمی کند. باز کردن اتصالات مبرد یا آزاد کردن گاز نیز نباید به عنوان روش هواگیری استفاده شود. در چنین شرایطی تشخیص نشتی، تعمیر و وکیوم مدار بر اساس دستورالعمل فنی باید توسط تکنسین تبرید انجام شود.

سوالات متداول

آیا هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس هر سال لازم است؟

خیر. در مدار آب گرم سالم و بدون نشتی، هواگیری سالانه الزام همیشگی ندارد. اما پیش از فصل گرمایش بهتر است وضعیت فشار، گردش آب و عملکرد کویل بررسی شود و در صورت مشاهده نشانه های هواگرفتگی، اقدام مناسب انجام گیرد.

آیا هواگیری باعث افزایش گرمایش داکت اسپلیت می شود؟

اگر کاهش گرمایش ناشی از هوای محبوس در کویل باشد، هواگیری صحیح می تواند گردش آب و انتقال حرارت را بهبود دهد. اگر علت مشکل خرابی پمپ، گرفتگی صافی یا تنظیمات نادرست باشد، هواگیری به تنهایی کافی نیست.

آیا برای هواگیری باید پکیج را خاموش کنیم؟

عملیات باید در شرایط ایمن و مطابق دستورالعمل مدار انجام شود. معمولا لازم است گرمایش متوقف شود و دمای آب و اتصالات پیش از دستکاری شیر هواگیری کاهش پیدا کند. روش دقیق به طراحی سیستم بستگی دارد.

آیا کاهش فشار پکیج بعد از هواگیری طبیعی است؟

خروج هوا و مقدار کمی آب می تواند باعث تغییر فشار شود. با این حال، فشار نهایی باید در محدوده توصیه شده سازنده قرار داشته باشد. افت مکرر فشار یا نیاز دائمی به افزودن آب، بررسی نشتی و سایر تجهیزات مدار را ضروری می کند.

آیا هواگیری داکت اسپلیت با شارژ گاز ارتباط دارد؟

خیر. هواگیری کویل آب گرم مربوط به مدار گردش آب است، در حالی که شارژ مبرد و وکیوم لوله ها به سیکل تبرید مربوط می شوند. این عملیات تجهیزات، روش ها و شرایط ایمنی متفاوتی دارند.

اگر بعد از هواگیری همچنان صدای آب شنیده شود چه باید کرد؟

باید احتمال باقی ماندن هوا، گردش نامناسب آب، تغییرات فشار یا مشکل پمپ بررسی شود. تکرار هواگیری بدون تشخیص علت صدا ممکن است مشکل اصلی را برطرف نکند.

جمع بندی

هواگیری داکت اسپلیت جی پلاس زمانی اهمیت پیدا می کند که سیستم دارای کویل آب گرم باشد و هوا در مدار گردش آب تجمع کرده باشد. در چنین شرایطی، خروج کنترل شده هوا می تواند به بهبود جریان آب، کاهش صدای لوله ها و عملکرد مناسب گرمایش کمک کند.
با این حال، برای تصمیم گیری صحیح باید ابتدا نوع سیستم گرمایش مشخص شود. اگر دستگاه فقط از سیکل تبرید استفاده می کند، عملیات مورد نیاز در زمان نصب یا تعمیر مدار مبرد، وکیوم تخصصی است و نباید با هواگیری مدار آب اشتباه گرفته شود. در سیستم های دارای کویل آب گرم نیز کاهش گرمایش همیشه به معنای وجود هوا نیست و بررسی پمپ، شیرها، فشار، صافی و تنظیمات کنترل اهمیت دارد. بهترین رویکرد، تشخیص علت اختلال پیش از هرگونه دستکاری مدار است.

بهراد تهویه

برای بررسی مدل های مختلف داکت اسپلیت، شناخت شرایط نصب کویل آب گرم و دریافت راهنمایی برای انتخاب تجهیزات متناسب با ساختمان می توانید به وب سایت بهراد تهویه به آدرس behradtahvieh.com مراجعه کنید. همچنین برای دریافت مشاوره تخصصی و راهنمایی خرید می توانید با شماره 09128617175 تماس بگیرید.